மேற்கத்திய மார்க்சியம், கலாச்சார அதிகாரம் மற்றும் அல்காரிதமிக் மேலாதிக்கத்தின் காலம்

மேற்கத்திய மார்க்சியம் என்பது மார்க்சியச் சிந்தனையின் ஒரு விலகலா அல்லது அதன் மறுமலர்ச்சியா என்பது குறித்த விவாதம் பல தசாப்தங்களாகத் தொடர்ந்து வருகிறது. மரபுவழி அல்லது சோவியத் மரபுகளைச் சார்ந்த விமர்சகர்கள் பெரும்பாலும் மேற்கத்திய மார்க்சியர்களை "கம்யூனிச எதிர்ப்பு" நோக்கி நகருவதாகக் குற்றம் சாட்டினர். இருப்பினும், இந்தக் குற்றச்சாட்டு ஒரு ஆழமான அறிவுசார் திட்டத்தை மறைக்கிறது: மார்க்சியத்தை இறுக்கமான பொருளாதார நிர்ணயவாதத்திலிருந்து (Economic Determinism) மீட்பதற்கும், நவீன முதலாளித்துவ சமூகங்களின் சிக்கல்களை எதிர்கொள்வதற்குமான ஒரு முயற்சியே அது.

இந்த பிளவின் மையத்தில் ஒரு அடிப்படை மாற்றமே உள்ளது. பாரம்பரிய மார்க்சியம் பொருளாதார "அடித்தளத்திற்கு" (Base)—அதாவது உற்பத்தி உறவுகள் மற்றும் சக்திகளுக்கு—சமூகத்தை வடிவமைக்கும் தீர்மானகரமான காரணியாக முன்னுரிமை அளித்தது. கலாச்சாரம், சட்டம், மதம் மற்றும் சித்தாந்தம் ஆகியவை பெரும்பாலும் இந்த அடித்தளத்தின் பிரதிபலிப்புகளாகவே பார்க்கப்பட்டன. மேற்கத்திய மார்க்சியர்கள் இந்த நேரியல் மாதிரியை (Linear Model) சவாலுக்கு உட்படுத்தினர். வளர்ந்த தொழில்துறை சமூகங்களில் புரட்சிகர இயக்கங்கள் தோல்வியடைந்ததைக் கவனித்த அவர்கள், கலாச்சாரம் என்பது பொருளாதார அதிகாரத்தின் வெறும் பிரதிபலிப்பு மட்டுமல்ல, அது போராட்டத்தின் ஒரு தீவிரமான களம் என்று வாதிட்டனர்.

இந்த மறுசிந்தனையில் அன்டோனியோ கிராம்சியை விட முக்கியமான ஆளுமை எவருமில்லை. பாசிசத்தின் கீழ் சிறையில் இருந்தபோது எழுதிய கிராம்சி, சுரண்டப்படும் வர்க்கம் தங்களைச் சுரண்டும் அமைப்புகளுக்கு ஏன் உடன்படுகிறது என்பதை விளக்குவதற்கு "கலாச்சார மேலாதிக்கம்" (Cultural Hegemony) என்ற கருத்தை உருவாக்கினார். அதிகாரம் என்பது வற்புறுத்தலால் (Coercion) மட்டும் நிலைநிறுத்தப்படுவதில்லை, மாறாக "பொது அறிவு" (Common sense)—அதாவது அன்றாட வாழ்க்கையை வடிவமைக்கும் இயல்பான நம்பிக்கைகளை உருவாக்குவதன் மூலம்—தக்கவைக்கப்படுகிறது என்று அவர் வாதிட்டார். மேற்கத்திய சமூகங்களில், அரசு என்பது ஒரு "வெளிப்புற அகழி" (Outer ditch) மட்டுமே; அதற்குப் பின்னால் சித்தாந்த ஆதிக்கத்தைப் பாதுகாக்கும் பள்ளிகள், தேவாலயங்கள், ஊடகங்கள் போன்ற நிறுவனங்களின் அடர்த்தியான வலைப்பின்னல் உள்ளது.

இந்த நுண்ணறிவிலிருந்தே "நிலைப்பாட்டுப் போர்" (War of position) என்ற யோசனை உருவானது: எந்தவொரு அரசியல் புரட்சியும் வெற்றி பெறுவதற்கு முன்பாக, நனவுநிலையை (Consciousness) மாற்றுவதற்கான நீண்டகால கலாச்சாரப் போராட்டம் அவசியம். இத்தகைய மாற்றம் இல்லாமல், ஒரு வெற்றிகரமான அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றுவது கூட மீண்டும் ஒரு புதிய வடிவிலான ஆதிக்கத்தையே உருவாக்கும் அபாயம் உள்ளது.

பிராங்பேர்ட் பள்ளி (Frankfurt School) இந்த விமர்சனத்தை வெகுஜன கலாச்சாரத்தின் எல்லைக்கு விரிவுபடுத்தியது. தியோடர் அடோர்னோ மற்றும் மேக்ஸ் ஹார்ஹெய்மர் போன்ற சிந்தனையாளர்கள், கலாச்சாரத் துறை (திரைப்படம், வானொலி, பிரபலமான இசை) எவ்வாறு அனுபவங்களைத் தரப்படுத்துகிறது மற்றும் எதிர்ப்புகளை முடக்குகிறது என்பதைப் பகுப்பாய்வு செய்தனர். வெகுஜன கலாச்சாரம் விமர்சனச் சிந்தனையை வளர்ப்பதற்குப் பதிலாக, செயலற்ற நுகர்வையே உருவாக்குகிறது.

பின்னர், ஹெர்பர்ட் மார்குஸ் இந்த ஆய்வை மேலும் கூர்மைப்படுத்தினார். அவரது "ஒரு பரிமாண" (One-dimensional) சமூகம் பற்றிய விளக்கத்தில், வளர்ந்த முதலாளித்துவம் உடனடித் தேவைகளை மிகவும் திறம்படப் பூர்த்தி செய்கிறது, இது மாற்று வழிகளை கற்பனை செய்யும் திறனையே (Negation) அரித்துவிடுகிறது. இத்தகைய சூழலில், ஆதிக்கம் என்பது அகவயமாக்கப்படுகிறது; மக்கள் கணினிக்கு அடிபணிவது அவர்கள் கட்டாயப்படுத்தப்படுவதால் அல்ல, மாறாக அதற்கு அப்பால் எதையும் அவர்களால் கற்பனை செய்ய முடியாததாலேயே.

இங்குதான் "கம்யூனிச எதிர்ப்பு" என்ற குற்றச்சாட்டு எழுகிறது. மேற்கத்திய மார்க்சியர்கள் சோவியத் பாணி அமைப்புகளுக்குள் இருந்த எதேச்சதிகாரப் போக்குகளைத் தீவிரமாக விமர்சித்தனர். அவர்கள் இறுக்கமான கட்சி அமைப்புகள், பொருளாதார நிர்ணயவாதம் மற்றும் மனிதர்களை வெறும் உற்பத்தி கருவிகளாகக் குறைப்பதையும் நிராகரித்தனர். ஆனால் இந்த விமர்சனம் முதலாளித்துவத்தைத் தழுவுவது அல்ல. மாறாக, விடுதலை என்பது வெறும் பொருளாதார மறுசீரமைப்பை மட்டும் உள்ளடக்கியதாக இருக்கக் கூடாது, அது கலாச்சார மற்றும் அறிவுசார் சுதந்திரத்தையும் உள்ளடக்கியதாக இருக்க வேண்டும் என்ற விடாப்பிடியான நிலைப்பாடே அது.

இன்று, இந்த விவாதங்கள் டிஜிட்டல் யுகத்தில் ஒரு புதிய அவசரத்தைப் பெற்றுள்ளன. 20-ஆம் நூற்றாண்டு கலாச்சாரக் கட்டுப்பாட்டின் மையப்படுத்தப்பட்ட நிறுவனங்களால் வரையறுக்கப்பட்டது என்றால், 21-ஆம் நூற்றாண்டு பரவலாக்கப்பட்ட, அல்காரிதம் மூலம் இயக்கப்படும் அமைப்புகளால் வடிவமைக்கப்படுகிறது. "அல்காரிதமிக் மேலாதிக்கம்" (Algorithmic hegemony) என்று அழைக்கப்படக்கூடிய இது, அடித்தளத்திற்கும் மேல்தளத்திற்கும் இடையிலான உறவில் ஒரு புதிய கட்டத்தைப் பிரதிபலிக்கிறது.

டிஜிட்டல் தளங்கள் பயனர்களின் விருப்பங்களை வெறுமனே பிரதிபலிப்பதில்லை; அவை தீவிரமாக அவற்றை வடிவமைக்கின்றன. அல்காரிதம்கள் தகவல்களின் ஓட்டத்தைத் தீர்மானிக்கின்றன, ஏற்கனவே உள்ள நம்பிக்கைகளை வலுப்படுத்துகின்றன மற்றும் பகிரப்பட்ட யதார்த்தத்தைப் எண்ணற்ற நுண்-உலகங்களாக (Micro-worlds) துண்டாக்குகின்றன. "தகவல் குமிழி" (Filter bubble) என்பது ஒரு புதிய வகை கோட்டையாக மாறுகிறது—இது தனிப்பயனாக்கப்பட்டது, கண்ணுக்குத் தெரியாதது மற்றும் தொடர்ந்து மாற்றியமைக்கக்கூடியது.

இந்தச் சூழலில், கிராம்சியின் "பொது அறிவு" இனி பொது நிறுவனங்கள் மூலம் உருவாகாமல், தனிப்பயனாக்கப்பட்ட டிஜிட்டல் ஊட்டங்கள் (Feeds) மூலமே உருவாகிறது. கலாச்சார மாற்றத்திற்கான போராட்டம் இப்போது மிகவும் கடினமாகியுள்ளது, ஏனெனில் ஒரு குறிப்பிட்ட சித்தாந்த எதிரி என்று யாரும் இல்லை, மாறாக ஈடுபாட்டை (Engagement)—பெரும்பாலும் ஆத்திரம், கவனச்சிதறல் மற்றும் உணர்ச்சித் தீவிரத்தின் மூலம்—அதிகரிக்க வடிவமைக்கப்பட்ட ஒரு மாறிக்கொண்டே இருக்கும் அமைப்பே உள்ளது.

ஒரு பரிமாணத் தன்மை பற்றிய மார்குஸின் எச்சரிக்கையும் இன்று புதிய பொருளைப் பெறுகிறது. டிஜிட்டல் பொருளாதாரம் பொருட்களை மட்டுமல்ல, கவனத்தையும் (Attention) ஒரு பண்டமாக மாற்றுகிறது. விமர்சனங்கள் கூட அந்த அமைப்பால் உள்வாங்கப்பட்டு, பொதியப்பட்டு, உள்ளடக்கமாக (Content) மீண்டும் விற்கப்படுகின்றன. தொழில்நுட்பத்தின் மீதான விமர்சனம் அதே தொழில்நுட்பத் தளங்களில் பரவி, அது எதிர்க்கும் அமைப்புக்கே லாபத்தை ஈட்டித் தருகிறது. இந்த அர்த்தத்தில், முதலாளித்துவம் எதிர்ப்புகளைத் தன்னுள் இணைத்துக் கொள்வதன் மூலம் அவற்றைச் செயலிழக்கச் செய்யும் அசாதாரணத் திறனை வெளிப்படுத்துகிறது.

அதே நேரத்தில், பொருளாதார அடித்தளம் மற்றும் கலாச்சார மேல்தளத்திற்கு இடையிலான வேறுபாடு பெருகிய முறையில் மங்கிப்போயுள்ளது. அன்றாட கலாச்சாரச் செயல்பாடுகளின் மூலம் உருவாக்கப்படும் தரவுகள் (Data) மூலதனத்தின் முதன்மை வடிவமாக மாறியுள்ளன. சமூகத் தொடர்பு, வெளிப்பாடு மற்றும் அடையாளம் ஆகியவை திரட்டப்படுவதற்கான மூலப்பொருட்களாக மாற்றப்படுகின்றன. வசதிக்காக இத்தகைய தரவுப் பிரித்தெடுத்தல் தவிர்க்க முடியாதது என்ற நம்பிக்கை இன்றைய மேலாதிக்கத்தின் ஒரு பகுதியாக மாறியுள்ளது.

இத்தகைய சூழலில் ஒரு மாற்று மேலாதிக்கத் திட்டம் (Counter-hegemonic project) உருவாக முடியுமா? மேற்கத்திய மார்க்சிய நுண்ணறிவுகள், அர்த்தமுள்ள மாற்றம் என்பது கட்டமைப்பு மற்றும் நனவுநிலை ஆகிய இரண்டையும் கவனிக்க வேண்டும் என்று பரிந்துரைக்கின்றன. தொழில்நுட்ப நிறுவனங்களை ஒழுங்குபடுத்துவது அவசியமானது என்றாலும், நுகர்வு, வேகம் மற்றும் கவனச்சிதறல் போன்ற அடிப்படை கலாச்சாரம் மாறாமல் இருந்தால் அது போதுமானதாக இருக்காது.

பல உத்திகள் விவாதிக்கப்படுகின்றன. ஒன்று, ஊடுருவல் அணுகுமுறை—அதாவது ஆதிக்கம் செலுத்தும் தளங்களைப் பயன்படுத்தி விமர்சனக் கருத்துக்களைப் பரப்புவது. மற்றொன்று, லாபத்தை நோக்கமாகக் கொள்ளாத மாற்று டிஜிட்டல் பொதுவெளிகளை (Digital commons) உருவாக்குவதை வலியுறுத்துகிறது. மூன்றாவது, ஒரு இரட்டை உத்தியை முன்மொழிகிறது: இருக்கும் அமைப்புகளைச் சீர்திருத்துவதோடு, அதே நேரத்தில் வெவ்வேறு விழுமியங்களை உள்ளடக்கிய புதிய அமைப்புகளை உருவாக்குவது.

இறுதியில், இந்தச் சவால் அரசியல் ரீதியானது மட்டுமல்ல, அறிவுசார்ந்ததும் அறம் சார்ந்ததும் ஆகும். இன்றைய "நிலைப்பாட்டுப் போர்" புதிய வகை டிஜிட்டல் கல்வியறிவைக் கோருகிறது—அதாவது அல்காரிதம்கள் நடுநிலையானவை அல்ல, கவனம் என்பது ஒரு வளம் மற்றும் கலாச்சாரம் என்பது ஒரு போராட்டக் களம் என்ற விழிப்புணர்வு அவசியம்.

மனிதகுலம் அதிக விழிப்புணர்வை நோக்கி நகர்கிறதா அல்லது ஒரு பரிமாண அமைப்பிற்குள் இன்னும் ஆழமாக ஒருங்கிணைக்கப்படுகிறதா என்பது ஒரு திறந்த கேள்வியாகவே உள்ளது. எவ்வாறாயினும், ஒன்று மட்டும் தெளிவாகிறது: மேற்கத்திய மார்க்சியர்களால் அடையாளம் காணப்பட்ட அந்தப் போராட்டம் குறைந்துவிடவில்லை. அது புதிய இடங்கள், புதிய தொழில்நுட்பங்கள் மற்றும் புதிய அதிகார வடிவங்களுக்குள் மாறியுள்ளது.

பொருளாதாரம், கலாச்சாரம் மற்றும் இப்போது அல்காரிதம் ஆகியவற்றின் ஆதிக்கத்திலிருந்து விடுபட்ட உலகத்தைத் தேடும் நோக்கில், இந்த விவாதம் தொடர வேண்டும், தொடரும்.

- பொன். சந்திரன், பாசிச எதிர்ப்புப் பள்ளி, கோயம்புத்தூர்

மொழியாக்கம் உதவி: நிவேதிதா